2014/04/09

รายการระหว่างกัน

ในฟอร์ม 56-1 ของบริษัทในตลาดหุ้น จะมีเนื้อหาส่วนหนึ่งพูดถึงรายการระหว่างกัน (มักอยู่เอกสารส่วนฝ่ายบริหารจัดการ) ซึ่งเนื้อหาส่วนนี้พูดถึงการทำรายการระหว่างกัน ระหว่างบริษัทนั้น กับบริษัทหรือบุคคลซึ่งอาจมีความขัดแย้งกันทางผลประโยชน์ หรือมีส่วนได้เสียเป็นภาระผูกพันในอนาคตได้ ซึ่งอาจอยู่ในรูปของผู้บริหาร, บริษัทที่ผู้บริหารหรือกรรมการเกี่ยวข้อง หรืออาจเป็นบริษัท/บุคคลเครือญาติ เพราะสิ่งเหล่านี้อาจมีผลกระทบต่อผู้ถือหุ้น



เนื้อหาเฉพาะรายการระหว่างกันนี้ มักกินเนื้อหาหลายหน้า บางทีก็ยาวกว่านั้นจนพาลไม่อยากอ่าน (บางบริษัทก็สั้นจนน่าสงสัย ... ฮา) หากแต่ถ้าเราต้องการประเมินกิจการว่าปกติดีก็ควรไล่สแกนรายการสำคัญให้หมด แม้ว่าประเด็นนี้จะเป็นเรื่องธรรมาภิบาล และชี้วัดได้ยาก

เนื่องจากบริษัทในตลาดหุ้นไทยส่วนใหญ่มีเจ้าของชัดเจน ฉะนั้นการคาดหวังว่าบริษัทจะไม่มีรายการระหว่างกัน โดยเฉพาะในระดับผู้บริหาร/กรรมการเลย ก็คงยากไปหน่อย เราก็เพียงดูว่ารายการนั้นไม่ได้ใหญ่มากจนมีนัยสำคัญ หรือดูแล้วไม่ส่อเจตนาแปลกๆ ก็น่าจะพอรับได้

กรณีที่เคยเห็นในรายงานส่วนของรายการระหว่างกัน แล้วคิดว่าน่าเอามาขบคิด อาทิ
  • บริษัทของญาติผู้บริหารบริษัท รับงาน sub-contract ต่อ ซึ่งบริษัทอธิบายว่า ขนาดงานคิดเป็น % น้อย อีกทั้งบริษัทก็จ้าง sub รายอื่นด้วย
  • ตัวซีอีโอบริหารอีกบริษัทหนึ่ง ซึ่งทำธุรกิจคล้ายคลึงกับบริษัทจดทะเบียนนี้มาก จนน่าสงสัยว่าลำดับความสำคัญยังไง
  • กรรมการบริษัทคนหนึ่งเป็นผู้ปล่อยเงินกู้ก้อนใหญ่ให้บริษัทฯ แบบคิดดอกเบี้ย กรณีนี้ก็น่าสงสัยว่าทำไมไม่ไปกู้แบงก์เอาตามปกติ (D/E สูงเกินไป?)
  • ซื้อที่ดินผืนหนึ่งเพื่อมาใช้ดำเนินธุรกิจ โดยผู้ขายเป็นพ่อของกรรมการผู้จัดการ กรณีนี้ถ้าจะประเมินก็ดูว่าราคาซื้อขายที่ดินนั้นเหมาะสมหรือไม่
  • กรรมการคนหนึ่งตั้งบริษัทมารับงานจัดจำหน่ายสินค้าให้ ซึ่งบริษัทอ้างว่าจ้างไว้ 3-4 บริษัท ไม่ได้มีแค่ของกรรมการรายเดียว
อย่างที่บอกว่าการที่บริษัทมีรายการระหว่างกันบ้างไม่ใช่เรื่องไม่ดี เอาเข้าจริงบริษัทที่บอกไม่มีรายการระหว่างกันเลยอาจดูน่าสงสัยกว่าด้วยซ้ำ ทั้งนี้ก็ต้องประเมินดูว่าลักษณะรายการเป็นอย่างไร ซึ่งจะบ่งบอกสไตล์และอะไรหลายอย่างได้พอควร


No comments: