2015/01/26

Shark Tank รายการดีสำหรับค้นหาไอเดียแบบผู้ประกอบการ

ผมเคยอ่านเจอพูดถึงรายการ Shark Tank ในเว็บ Business Insider อยู่เรื่อยๆ (เข้าใจว่าเป็น sponsor กัน) พอลองได้ดูก็พบว่าเป็นรายการที่ดีมาก มีโอกาสดูก็หาดูเรื่อยๆ เพราะจำนวนตอนมันเยอะมากแถมไม่ต้องดูเรียงกันด้วย (พี่ป้อม Pawoot ก็เคยพูดถึงรายการนี้)

Shark Tank เป็นรายการแนวเรียลลิตี้ ลักษณะคือให้ผู้ประกอบการ entrepreneur เข้ามาเสนอแผนธุรกิจของตนเพื่อขอระดมทุนเพิ่มจากนักลงทุน ซึ่งรายการเรียกคนกลุ่มนี้ว่า Shark โดยเป็นนักลงทุนที่มีประสบการณ์ผลงานสร้างความมั่งคั่งด้วยตนเอง จึงสามารถให้มุมมองความเห็นแบบผู้มีประสบการณ์ได้ดี



เนื้อหารายการจะเริ่มด้วยการยื่นข้อเสนอที่ผู้ประกอบการต้องการ (อาจเป็นขอเงินกู้ หรือขายหุ้นเพิ่มทุน) จากนั้นเป็นการ Pitching นำเสนอธุรกิจเพื่อให้นักลงทุนสนใจ จากนั้นก็เข้าสู่การซักถาม หากมีคนสนใจก็จะเข้าสู่ขั้นตอนการต่อรอง เพื่อให้ได้มูลค่าลงทุนที่สองฝ่ายต้องการเป็นอันจบเกม

เนื่องจากบรรดา Shark จะลงทุนในกิจการนี้จริงๆ ฉะนั้นเนื้อหาซักถามจึงเป็นลักษณะมองหาโอกาสสำเร็จทางธุรกิจ มองหาโอกาสเติบโต รวมถึงการประเมินมูลค่าธุรกิจ (valuation) ซึ่งน่าสนใจและยังไม่มีรายการในไทยทำแบบนี้ครับ

ทีม Sharks

รายการนี้ต้นฉบับจริงๆ มาจากประเทศญี่ปุ่นชื่อรายการว่า Dragons' Den ซึ่งเป็นรายการเก่ากว่าสิบปีและเลิกผลิตไปแล้ว ปัจจุบันฟอร์แมตที่มีนอกจากของอเมริกาก็มีของ BBC อังกฤษในชื่อ Dragons' Den และมีอีกหลายเวอร์ชันในต่างประเทศ ของเวอร์ชันอเมริกานั้นมี Mark Burnett เป็นโปรดิวเซอร์ (Survivor, The Apprentice, The Voice US) ทำให้โทนรายการค่อนข้างใช้ดนตรีบิ้วด์ สร้างอารมณ์ดราม่าเยอะหน่อย

รายการนี้น่าสนใจยังไง? นอกจากไอเดียธุรกิจน่าสนใจที่พุ่งพล่านเต็มไปหมดในรายการ เรายังได้เรียนรู้วิธีการนำเสนอแบบสั้นๆ แต่สร้าง Impact เมื่อต้องไปขอเงินจากนักลงทุน คำถามที่นักลงทุนสนใจ และสุดท้ายการยื่นข้อเสนอกับมูลค่ากิจการ ซึ่งน่าจะมีประโยชน์มากกับคนเป็น entrepreneur ตลอดจนผู้สนใจทั้งหลาย

ตัวอย่างบางตอนที่น่าสนใจ เช่น Zipz ซึ่งเป็นบริษัทขายไวน์แบบแพคเกจแก้วเดี่ยว ในแก้วพลาสติกใช้ซ้ำได้ ต้องการเพิ่มทุน 10% ที่ 2.5 ล้านเหรียญฯ ในรายละเอียดต่อรองมีการชี้มุมมองความเสี่ยงในธุรกิจ ขณะที่นักลงทุนคนหนึ่งให้ข้อสรุปว่าสินค้าแบบนี้ควรขายใน Costco เพื่อทำวอลุ่มเยอะๆ ในราคาที่ไม่แพงด้วยเพื่อสร้างความน่าสนใจ ทั้งสินค้ามีความน่าสนใจเพราะเล่นกับตลาดเติบโต (ไวน์) และขายใน Form Factor แบบใหม่ (แก้วเดี่ยว) ดีลจบลงที่หุ้น 10% มูลค่าถึง 2.5 ล้านเหรียญฯ โดยมีออปชั่นซื้อหุ้นเพิ่มได้อีก 10% ในราคาเท่ากันในอนาคต

Zipz เป็นสินค้าที่ได้เงินลงทุนสูงสุดในประวัติศาสตร์รายการคือ 2.5 ล้านเหรียญฯ

นอกจากการ Pitching ที่ดี สินค้าที่โดน ก็ย่อมมีด้านตรงข้าม ซึ่งสามารถเรียนรู้ได้เช่นกัน เช่นหมอคนหนึ่งเคยมา Pitch ทำ Social Network ที่ให้เฉพาะแพทย์เล่นได้ เพื่อแชร์ข้อมูลปรึกษากัน บรรดา Sharks ก็มองว่ามันไม่เวิร์คเพราะหมอสามารถติดต่อด้วยช่องทางอื่นกันได้ ทั้งไม่เชื่อว่าถึงเวลาจริงบรรดาแพทย์จะต้องการสิ่งนี้

Shark Tank ออกอากาศมาตอนนี้ขึ้น Season ที่ 6 แล้ว ขณะที่เรทติ้งรายการก็เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตลอดทุกซีซั่น (จากรายการอันดับ 100 กว่า มาตอนนี้เป็น Top 50 แล้ว) น่าจะสะท้อนมุมมองภาพอเมริกาได้ว่าแนวคิดส่งเสริม entrepreneur ดูเป็นที่นิยมมากแค่ไหน

ไอเดียล้นมากรายการนี้ แนะนำให้ได้ลองชมกันครับ ส่วนช่องทางบอกได้แค่ไปเสิร์ชใน YouTube หากันเอาเองนะ...


No comments: